Stappenplan - op weg naar maatwerk
Vijf stappen worden gezet om tot een positief resultaat te leiden:
1. Ontmoeting en verkenning
2. De ontwikkeling van een plan van aanpak
3. Het uitvoeren van het plan van aanpak
4. Tussentijdse evaluaties
5. Afsluiting
Stap 1, Ontmoeting en verkenning
Het doel van het plan van aanpak is maatwerk ten behoeve van de client. Daarvoor is een grondige verkenning nodig om duidelijk te krijgen wat een rol speelt in en achter de hulpvraag. De ´klacht´, het symptoom is immers niet hetzelfde als het probleem!
Als de hulpvraag een kind betreft, gaat ook aandacht uit naar de opvoedingssituatie. Als de client een volwassene is, gaat het om de persoon in zijn /haar leefsituatie. In alle gevallen zal een verkenning van de ontwikkelingsgeschiedenis en het verhaal van het eigen leven aan de orde komen.
In het traject van hulpverlening wordt zo mogelijk gekozen voor beproefde wetenschappelijke procedures. In de Praktijk Psynteger wordt een vijf-stappenplan gehanteerd met, waar nodig, specifieke uitwerkingen of aanpassingen waar die nodig zijn:
Eerst moet er een goed contact ontstaan, zodat een constructieve samenwerking mogelijk is tussen het kind / de jongere, zijn of haar ouders en mij. Dat geldt natuurlijk ook voor de volwassene die met een hulpvraag komt. Contact en samenwerking kunnen groeien door een of meerdere (intake)gesprekken en in het verdere plan van aanpak.
Zo nodig vindt een psychologisch onderzoek plaats. Het is een goed idee, om de situatie vooraf grondig te verkennen, om een plan van aanpak daarop te baseren.
Bekeken wordt hoe, waar en wanneer het probleem plaats vond en vindt en ‘hoe het in elkaar zit’. Daarbij gebruik ik zo nodig algemeen geaccepteerde psychologische tests en andere psychologische onderzoeksmiddelen, om inzicht te krijgen in de persoon, de levensloop en de huidige situatie.
Stap 2, Aanpak bij ingewikkelde hulpvragen: consultatie en professioneel overleg
Ingewikkelde hulpvragen hebben extra doordenking nodig en soms ook het raadplegen van vakliteratuur of deskundigen. Praktijk Psynteger heeft een samenwerkingsrelatie met enkele op dit terrein ter zake kundige collega's verenigd in de professionele supportgroep. Daarop kan ik een beroep doen om mee te denken, of om bepaalde aspecten (bijvoorbeeld medische / medicamenteuze) over te nemen.
Stap 3, De ontwikkeling van een plan van aanpak
Op grond van de inzichten, verkregen in de vorige stap, wordt een behandelplan, een plan van aanpak ontwikkeld. De volgende vragen worden daarbij beantwoord:
- Wat zijn de streefdoelen van de hulp?
- welke vorm van hulp, (therapie, ouder- en/of gezinsbegeleiding) en andere activiteiten zijn wenselijk?
- hoe vaak, waar en door wie die gerealiseerd kunnen worden?
- Hoe lang gaat dat ongeveer duren en wat kost het ongeveer?
De doelen die op kortere termijn en de langere termijn doelen worden zo concreet mogelijk geformuleerd.
Voorbeeld I: het kind durft over x weken alleen naar slaapkamer; kind slaapt na x weken door zonder nachtmerries; fitheid en weerbaarheid zijn toereikend voor het schoolse leven, respectievelijk: kind heeft geen beangstigende geestesverschijningen meer).
Voorbeeld II: Cliente kan slapen zonder te dromen van haar eigen executie, heeft overdag meer energie voor werk en het opbouwen van sociale contacten en heeft drankgebruik onder controle.
Ook in deze fase kan overleg met leden van de support-/consultatiegroep en met leden van de hulpverlenersgroep plaats vinden. De hulpverlenersgroep bestaat uit professionals die ervaring hebben met de behandeling van transpersoonlijke problematiek en bijzondere ervaringen.
In sommige gevallen wordt verwezen naar de reguliere (kinder- en jeugd)psychiatrie, zoals wanneer de problematiek te ernstig is vooor de mogelijkheden binnen Praktijk Psynteger, qua ernst, duur en verwevenheid in meerdere levensgebieden.
Stap 4, Aan het werk en tussentijdse evaluaties
Het proces van het op gang brengen en stabiliseren van positieve ontwikkeling en groei staat niet 1, 2, 3 goed op de rails en loopt ook niet altijd meteen de goede kant op. Hulpverlening is 'samenwerken', 'fine tuning', de afstemming van twee kanten bevorderen. Daarin spelen allerlei factoren een rol. Er kunnen belemmeringen, verstoringen en veranderingen opdoemen. Tussentijdse evaluaties en reflecties maken duidelijk, wanneer en waarin de aanpak eventueel bijstellingen nodig heeft. Zo kan het nodig zijn om een onderdeel van de aanpak intensiever te maken en andere na enige tijd weg te laten. Er wordt regelmatig aan effectiviteitevaluatie gedaan: werkt het, zijn we op de goede weg, wat moet anders of kan beter?
Stap 5, Afsluiting
Wanneer de doelen zijn bereikt of een ‘plafond’ is behaald – de meest gunstige en best haalbare toestand – wordt de hulpverlening afgesloten. De afsluiting kan geleidelijk worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door grotere tussenpozen tussen de begeleiding of therapiecontacten te realiseren. Soms kan snel worden afgesloten als het probleem is opgelost. Indien nodig vindt nazorg plaats.
Wetenschappelijke aspecten
Bij de hulpverlening met betrekking tot transpersoonlijke problematiek kan de 'reguliere' wetenschappelijke benadering in belangrijke mate van dienst zijn. Natuurlijk is het van belang ook te kijken met de blik van een wetenschappelijk opgeleid clinicus.
Bij de 'probleemanalyse' wordt zo nodig gebruik gemaakt van wetenschappelijke procedures zoals tests.
In de hulpverlening wordt ook gebruik gemaakt van methoden en technieken die in de reguliere hulpverlening gebruikt worden. Binnen de Praktijk Psynteger worden die zo nodig aangevuld methoden, of uitwerkingen daarvan, die werkzaam blijken te zijn op dit gebied: bijv. gesprekstherapie, beeldcommunicatie, gedragstherapie.
